Νομαρχείο Αλεξανδρούπολης

Το Νομαρχείο Αλεξανδρούπολης, γνωστό και ως Διοικητήριο Έβρου, είναι ένα από τα χαρακτηριστικά δημόσια κτίρια της πόλης και ένας χώρος με ιδιαίτερη ιστορική και πολιτιστική σημασία. Το σημερινό κτίριο βρίσκεται στην ίδια θέση όπου βρισκόταν το ιστορικό Διοικητήριο, συνεχίζοντας τη διοικητική και δημόσια παρουσία του χώρου.

Η ιστορία του σημείου συνδέεται στενά με τον ιατρό Αλέξανδρο Κρήτη, έναν από τους ανθρώπους που άφησαν σημαντικό αποτύπωμα στην ιστορία της Αλεξανδρούπολης.

Ο Αλέξανδρος Κρήτης και η «Βίλα Ιατρού Αλεξάνδρου Κρήτη»

Ο Αλέξανδρος Κρήτης ήταν ιατρός που εγκαταστάθηκε στην Αλεξανδρούπολη και συνδέθηκε με την κοινωνική και δημόσια ζωή της πόλης. Ιδιαίτερη σημασία απέκτησε η κατοικία του, η οποία αναφέρεται στις ιστορικές πηγές ως «Βίλα Ιατρού Αλεξάνδρου Κρήτη».

Ο Κρήτης δώρισε το οίκημα της κατοικίας του στο Ελληνικό Δημόσιο, ώστε να χρησιμοποιηθεί για δημόσιο σκοπό. Η δωρεά αυτή συνδέθηκε με τη δημιουργία του Διοικητηρίου και αποτελεί τον βασικό λόγο για τον οποίο το όνομά του διατηρείται μέχρι σήμερα στην ιστορία του χώρου.

Σήμερα, η μνήμη του Αλέξανδρου Κρήτη διατηρείται ιδιαίτερα έντονα στο Νομαρχείο. Η αίθουσα του δεύτερου ορόφου φέρει το όνομα «Αίθουσα Αλέξανδρος Κρήτης», προς τιμήν του μεγάλου δωρητή, ενώ στον χώρο φιλοξενείται και απόσπασμα της διαθήκης του.

Η ίδια η ιστορική παρουσίαση του Νομαρχείου περιλαμβάνει μόνιμη έκθεση φωτογραφιών που αφηγείται την εξέλιξη του χώρου, ξεκινώντας από τη Βίλα του Αλέξανδρου Κρήτη, συνεχίζοντας με την παλιά Νομαρχία και καταλήγοντας στο σημερινό κτίριο.

Η παλιά Νομαρχία

Το ιστορικό Διοικητήριο που ακολούθησε τη δωρεά ήταν ένα χαρακτηριστικό ξύλινο διώροφο κτίριο σε μπαρόκ ύφος. Σύμφωνα με τις ιστορικές καταγραφές, το κτίριο είχε αρχικά χρησιμοποιηθεί ως Ρωσικό Προξενείο και μετά την απελευθέρωση της πόλης χρησιμοποιήθηκε ως Διοικητήριο.

Για πολλά χρόνια αποτέλεσε σημαντικό διοικητικό κέντρο της Αλεξανδρούπολης και στέγασε υπηρεσίες της Νομαρχίας Έβρου.

Το κτίριο συνδέθηκε και με σημαντικά γεγονότα της νεότερης ιστορίας της πόλης. Από τον εξώστη του μίλησε στους κατοίκους της Αλεξανδρούπολης ο Ελευθέριος Βενιζέλος κατά την επίσκεψή του στην πόλη το 1930.

Το παλιό ξύλινο κτίριο δεν σώζεται σήμερα. Κατεδαφίστηκε και στη θέση του δημιουργήθηκε το νεότερο κτίριο του Νομαρχείου.

Το σημερινό Νομαρχείο

Το σημερινό Νομαρχείο βρίσκεται στην ίδια θέση με το ιστορικό Διοικητήριο, στη Βασιλέως Αλεξάνδρου 26.

Η Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης το καταγράφει επίσημα ως Νομαρχείο, ενώ σε έγγραφα της Περιφερειακής Ενότητας Έβρου αναφέρεται ξεχωριστά από το κεντρικό κτίριο της Π.Ε. Έβρου στην Καραολή & Δημητρίου 40.

Το νέο κτίριο ανεγέρθηκε στη θέση της παλιάς Νομαρχίας και αποτελεί τη σύγχρονη συνέχεια της διοικητικής χρήσης του χώρου. Η ιστορία του παλιού κτιρίου δεν έχει χαθεί, καθώς στο νέο Νομαρχείο έχει διατηρηθεί μέσα από φωτογραφικό και ιστορικό υλικό.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η μόνιμη έκθεση φωτογραφιών που καταγράφει την πορεία του χώρου: από την αρχική Βίλα Ιατρού Αλεξάνδρου Κρήτη, στην παλιά Νομαρχία και τελικά στο σημερινό κτίριο. Στον ίδιο χώρο έχουν τοποθετηθεί επίσης μαρμάρινες πλάκες με τα ονόματα διορισμένων και αιρετών αρχόντων της Αυτοδιοίκησης.

Ένας χώρος διοίκησης αλλά και πολιτισμού

Το Νομαρχείο δεν αποτελεί αποκλειστικά διοικητικό χώρο. Οι αίθουσες και οι χώροι του έχουν χρησιμοποιηθεί επανειλημμένα για εκθέσεις ζωγραφικής, φωτογραφικές και εικαστικές παρουσιάσεις, ομιλίες, ημερίδες, διαλέξεις, πολιτιστικές εκδηλώσεις και άλλες δημόσιες δράσεις.

Χαρακτηριστικά, το 2025 φιλοξενήθηκε στο Νομαρχείο έκθεση ζωγραφικής του Εικαστικού Συλλόγου Αλεξανδρούπολης, ενώ στον ίδιο χώρο πραγματοποιήθηκαν ενημερωτικές και κοινωνικές δράσεις.

Το Νομαρχείο έχει επίσης χρησιμοποιηθεί για διαλέξεις και εκπαιδευτικές δράσεις. Η αίθουσα «Αλέξανδρος Κρήτης», στον δεύτερο όροφο, έχει φιλοξενήσει επανειλημμένα διαλέξεις της Δομής Δια Βίου Μάθησης της Περιφέρειας, καθώς και άλλες δημόσιες εκδηλώσεις.

Ακόμη, ο αύλειος χώρος του Νομαρχείου έχει χρησιμοποιηθεί για πολιτιστικές εκδηλώσεις, μεταξύ άλλων στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Via Egnatia.

Στον προαύλιο χώρο βρίσκεται επίσης πιστό αντίγραφο της Νίκης της Σαμοθράκης, ένα στοιχείο που συνδέει συμβολικά το κτίριο και την πόλη με τη γειτονική Σαμοθράκη και ένα από τα σημαντικότερα έργα της αρχαίας ελληνικής τέχνης.

Από τη Βίλα στο Διοικητήριο και στο σημερινό Νομαρχείο

Η ιστορία του χώρου μπορεί να ιδωθεί ως μια διαδρομή τριών σταδίων: Βίλα Ιατρού Αλεξάνδρου Κρήτη → ιστορικό Διοικητήριο / παλιά Νομαρχία → σημερινό Νομαρχείο.

Αυτό κάνει το συγκεκριμένο σημείο ιδιαίτερα ενδιαφέρον για την ιστορία της Αλεξανδρούπολης. Δεν πρόκειται απλώς για ένα σύγχρονο δημόσιο κτίριο, αλλά για έναν χώρο στον οποίο αποτυπώνεται η μετάβαση της πόλης από την πρώιμη περίοδο της ανάπτυξής της στη σύγχρονη διοικητική της ταυτότητα.

Η παρουσία του Αλέξανδρου Κρήτη, η ιστορία του παλιού Διοικητηρίου, η επίσκεψη του Ελευθερίου Βενιζέλου, η μόνιμη φωτογραφική έκθεση και η σημερινή χρήση του χώρου για διοικητικές αλλά και πολιτιστικές δραστηριότητες συνθέτουν ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορικής μνήμης της Αλεξανδρούπολης.

Πληροφορίες

Όνομα: Νομαρχείο Αλεξανδρούπολης. Εναλλακτική ονομασία: Διοικητήριο Έβρου. Τύπος: Ιστορικό σημείο / Δημόσιο κτίριο. Διεύθυνση: Βασιλέως Αλεξάνδρου 26, 681 32 Αλεξανδρούπολη.

Επικοινωνία

Το Νομαρχείο φιλοξενεί διαφορετικές υπηρεσίες και επομένως δεν υπάρχει ένα μοναδικό τηλέφωνο για όλες τις λειτουργίες του.

Γραφείο Αντιπεριφερειάρχη Π.Ε. Έβρου - Τηλέφωνο: 25513 50452

Διεύθυνση Ανάπτυξης Π.Ε. Έβρου - Τηλέφωνο: 25513 50509, Email: anaptixi.evrou@pamth.gov.gr

Διεύθυνση Μεταφορών & Επικοινωνιών Π.Ε. Έβρου - Τηλέφωνο: 25513 50556, Email: metaforonevrou@pamth.gov.gr

Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής Π.Ε. Έβρου - Τηλέφωνο: 25513 57147, Email: papadakis@pamth.gov.gr

Επίσημη ιστοσελίδα Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης: pamth.gov.gr

Περιφερειακή Ενότητα Έβρου: pamth.gov.gr/perifereiaki-enotita-evrou