Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ιστορίες της Πόλης

Μνημεία

Μνημεία και τοπόσημα που αφηγούνται την ιστορία της πόλης.

Φωτογραφία: Spiridon Ion Cepleanu, CC BY-SA 4.0

← Πίσω στο ALX.GR
Ο Φάρος: ιστορία και επισκέψειςΠΡΟΤΕΙΝΟΜΕΝΟ
Μνημεία

Ο Φάρος: ιστορία και επισκέψεις

Ο Φάρος της Αλεξανδρούπολης κατασκευάστηκε από τη γαλλική Εταιρεία Φάρων και Φανών της Μεσογείου, κατόπιν σύμβασης με την τότε οθωμανική κυβέρνηση, και εγκαινιάστηκε την 1η Ιουνίου 1880. Στόχος του ήταν να διευκολύνει την ακτοπλοΐα στην περιοχή του Ελλησπόντου. Λειτουργεί αδιάλειπτα έκτοτε. Βρίσκεται στη δυτική πλευρά του λιμανιού, έχει ύψος 18 μέτρων και 98 εσωτερικά σκαλοπάτια - έναν από τους ψηλότερους φάρους της Ελλάδας. Τα τελευταία χρόνια ανοίγει κατά καιρούς για το κοινό σε ειδικές εκδηλώσεις και γιορτές της πόλης, χωρίς σταθερό πρόγραμμα επισκέψεων· αξίζει να παρακολουθείτε τις ανακοινώσεις του Δήμου για τις ανοιχτές ημέρες.

Ιερός Ναός Αγίας Αναστασίας Φαρμακολυτρίας - Μάκρη Έβρου
Μνημεία

Ιερός Ναός Αγίας Αναστασίας Φαρμακολυτρίας - Μάκρη Έβρου

Ο Ιερός Ναός της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολύτριας αποτελεί το ιστορικό και θρησκευτικό επίκεντρο του παραλιακού οικισμού της Μάκρης, με τη μνήμη της να τιμάται με μεγάλο τοπικό πανηγύρι κάθε χρόνο στις 22 Δεκεμβρίου. Πρόκειται για μια μεταβυζαντινή τρίκλιτη βασιλική, η οποία σύμφωνα με την κτητορική της επιγραφή ανεγέρθηκε στη σημερινή της μορφή το 1833. Ωστόσο, τα ιστορικά αρχεία και η τοπική παράδοση μαρτυρούν πως ο αρχικός ναός είχε θεμελιωθεί στο ίδιο ακριβώς σημείο το 1100. Η ανέγερση νέων εκκλησιών πάνω σε ερείπια παλαιότερων λατρευτικών χώρων είναι χαρακτηριστική πρακτική για τη Μάκρη. Στον οικισμό σώζονται, άλλωστε, απομεινάρια μιας αρχαίας τρίκλιτης βασιλικής - στη θέση της οποίας οικοδομήθηκε αργότερα τζαμί - καθώς και τα ίχνη ενός ναού του 12ου αιώνα στη θέση «Επισκοπείο». Η ιστορία του μνημείου είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη μακρά πορεία της ευρύτερης περιοχής. Η Μάκρη παρουσιάζει συνεχή κατοίκηση από τη νεολιθική εποχή (Τούμπα, Σπήλαιο Κύκλωπα), υπήρξε αρχαίος εμπορικός σταθμός με την ονομασία «Τέμπυρα» γύρω στον 5ο αιώνα π.Χ., και αποτέλεσε σημαντική έδρα επισκοπής κατά τη Βυζαντινή περίοδο (9ος - 14ος αιώνας). Η στρατηγική της σημασία αποτυπώνεται στο πλήθος βυζαντινών και οθωμανικών καταλοίπων που διασώζονται, πριν η περιοχή περάσει από τη Βουλγαρική Κατοχή και ενσωματωθεί οριστικά στο ελληνικό κράτος το 1920. Στο εσωτερικό της εκκλησίας διατηρούνται ανεκτίμητα κειμήλια που μαρτυρούν την αδιάλειπτη θρησκευτική συνέχεια του τόπου. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν η ιστορική μαρμάρινη κολυμπήθρα του 1820, το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο του 19ου αιώνα και φορητές εικόνες που χρονολογούνται από τον 17ο αιώνα. Στον περιβάλλοντα χώρο, καθώς και στον κοντινό λόφο του Προφήτη Ηλία, βρίσκονται διάσπαρτα αρχαία και παλαιοχριστιανικά μαρμάρινα θραύσματα.

Ιερός Ναός Αγίου Ελευθερίου - Αλεξανδρούπολη
Μνημεία

Ιερός Ναός Αγίου Ελευθερίου - Αλεξανδρούπολη

Ο Ιερός Ναός του Αγίου Ελευθερίου αποτελεί έναν από τους κεντρικότερους ενοριακούς ναούς της Αλεξανδρούπολης, άρρηκτα συνδεδεμένος με τη νεότερη εκκλησιαστική ιστορία της πόλης μετά την ίδρυση της Ιεράς Μητροπόλεως το 1922. Η ενορία πανηγυρίζει μεγαλοπρεπώς στις 15 Δεκεμβρίου, ημέρα μνήμης του Αγίου Ελευθερίου και της μητέρας του, Ανθίας, ενώ αξίζει να σημειωθεί πως στο παρελθόν η εκκλησία εόρταζε τον Δεκαπενταύγουστο την Κοίμηση της Θεοτόκου. Παράλληλα, στις 20 Ιουνίου τελείται μεγάλη πανήγυρις για τη Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου της Οδηγήτριας, καθώς στο εσωτερικό του ναού θησαυρίζεται σε περίοπτη θέση η σεπτή εικόνα της. Η ανέγερση του σημερινού επιβλητικού ναού πραγματοποιήθηκε κατά τις δεκαετίες του 1960 και 1970, ακολουθώντας την οικιστική επέκταση της πόλης προς τα ανατολικά. Αρχιτεκτονικά, πρόκειται για μια εντυπωσιακή, τρίκλιτη πέτρινη βασιλική. Εξωτερικά κυριαρχεί η εμφανής λιθοδομή με την κεραμοσκεπή, καθώς και τα περίτεχνα διπλά τοξωτά παράθυρα που πλαισιώνονται από κόκκινα τούβλα. Ο ναός δεσπόζει με τα δύο ψηλά κωδωνοστάσια που φέρουν σταυρούς, ενώ ο μεγάλος περιμετρικός αύλειος χώρος χαρακτηρίζεται από τις πέτρινες στοές με τις αψίδες και την παιδική χαρά στην πρόσοψη, καθιστώντας τον ζωντανό σημείο αναφοράς για την περιοχή. Η ιστορική βαρύτητα του ναού ενισχύεται από το γεγονός ότι παραπλεύρως του κτιρίου βρίσκεται ο τάφος του πρώτου Μητροπολίτη Αλεξανδρουπόλεως, Γερβασίου Σαρασίτου (1922 - 1934). Ο Γερβάσιος υπήρξε ο ιεράρχης που ανέλαβε την οργάνωση της νεοσύστατης τότε Μητροπόλεως κάτω από ιδιαίτερα αντίξοες συνθήκες, αποτελώντας μια από τις σημαντικότερες μορφές της τοπικής εκκλησιαστικής ιστορίας.

Ο Άγιος Νικόλαος, πολιούχος της πόλης
Μνημεία

Ο Άγιος Νικόλαος, πολιούχος της πόλης

Πολιούχος της Αλεξανδρούπολης είναι ο Άγιος Νικόλαος, με τη μνήμη του να τιμάται κάθε χρόνο στις 6 Δεκεμβρίου. Ο εορτασμός γίνεται στον Ιερό Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου, στο κέντρο της πόλης, όπου φυλάσσεται και τμήμα ιερού λειψάνου του. Πρόκειται για την πρώτη εκκλησία που χτίστηκε στην πόλη από τους πρώτους της οικιστές· η κατασκευή ξεκίνησε το 1900 και πρωτολειτούργησε το 1901, επί Μητροπολίτη Επισκόπου Γερμανού Αίνου. Το 1908, με τη χρηματική βοήθεια του Vlassios Souchour, προξένου της Αυστροουγγαρίας στην Αλεξανδρούπολη, χτίστηκαν τα δύο καμπαναριά της. Ανακαινίστηκε το 1947, υπό την επίβλεψη του τότε Μητροπολίτη Ιωακείμ Καβύρη. Ο ναός αποτελεί την έδρα της Ιεράς Μητρόπολης Αλεξανδρουπόλεως, Τραϊανουπόλεως και Σαμοθράκης. Στο εσωτερικό του φιλοξενείται επίσης η φορητή εικόνα της Παναγίας Τρυφιώτισσας, ιδιαίτερα αγαπητή στους κατοίκους της πόλης, ενώ ανεκτίμητα ιερά εικονίσματα και σκεύη εκτίθενται στο Εκκλησιαστικό Μουσείο της Μητρόπολης.